آزمایشگاه خون شناسی دانش آموزی سلام گویچه قرمز

آموزش آزمایشگاهی خون شناسی یا هماتولوژی عملی با بیان ساده جهت استفاده دانش آموزان عزیز ( نویسنده آموزشیار آزمایشگاه مهدی خواجه)

رنگ آمیزی لام خونی/گلبول های قرمز / نوتروفیل /لنفوسیت/منوسیت /

  مژده  مژده

آقا  ,من این لام خونی را خود م رنگ آمیزی کردم.

به قلم :  آموزشیار آزمایشگاه

دانش آموز : آقا اجازه. اجازه هست؟ آقا  , من این لام خونی را خود م رنگ آمیزی کردم.

مربی : آفرین خودتان مراحل انجام کار را برای بچه توضیح بدهید .

دانش آموز : آقا اول روی واقعی لام خونی را مشخص کرده, وعلامت زد م . مقصود م همان طرف لام که قبلا رویش خون کشیده بودم.

بعد الکل متانول  روی لام ریختم .

الکل که از روی لام پرید  و لام حسابی خشک شد .

بعد رنگ گیمسا را به نسبت یک به ده رقیق کردم یعنی

(1 ccرنگ برداشتم داخل یک لوله آزمایش ریختم وسپس + 9cc آب اضافه کردم )

آمدم روی لام محلول رقیق شده رنگ گیمسا ریختم.

25 دقیقه انتظار کشیدم. زمان به سختی طی می شد ۲۵دقیقه صبر کردم

بعد رنگ روی لام را شستم . سطح لام به رنگ آبی متمایل به بنفش شده بود.

برایم خیلی جالب بود .از خوشحالی درپوستم نمی گنجیدم.

به هر شکلی بود . لام را خشک کردم. روی لام یک قطره روغن چکاندم .

و زیر میکروسکوپ با عدسی (100X)   نگاه کردم

عجب محشری ! آقا . زیر میکروسکوپ در سطح لام یک سری اجسام گرد .

مثل سکه های دو ریالی تقریبا هم اندازه , کنارهم , تعدادیشان  هم یکدیگر را پوشانده بودند.

تعداد شان خیلی زیاد,  مثل   اینجا !  آقا

مربی: اینها گلبول های  قرمز هستند. گلبول های  قرمز هسته ندارند,ازماده به نام هموگلوبین پرشده اند. تعدادشان در هرمیدان میکروسکوپی زیاد است.

آخه, واحدشان به میلیون است مثلا ۵ میلیون در میلی متر مکعب

 

دانش آموز : آقا اجازه. یک سری  سلول هم داخل لام خونی وجود دارند.

اندازه این سلول ها بزرگتر ولی تعدادشان خیلی کمتر ازتعداد گلبول های  قرمز ند.

آقا این سلول ها هسته دارند. هسته این سلول ها مثل حرف E انگلیسی است. مثل این سلول ها .

 اینجا  را ببینید

مربی: اسم این سلول نوتروفیل است . نوتروفیل ها جزء گلبول های سفید محسوب میشوند.

مربی: نوتروفیل یک هسته چند لوبه دارد. بطوریکه لوب ها توسط یک رشته کروماتین بهم وصل می شوند.

دانش آموز : آقا اجازه. یک نوع سلول دیگه هم دیده می شود.اندازه اش کمی بزرگتراز گلبول های قرمزاست. یک هسته بزرگ و یک پارچه دارد. مثل اینکه تمام سلول را هسته پرکرده. سیتوپلاسم سلول  خیلی کمه. مثل این  سلول  آقا. اینجا  سمت راست ان بالا ست

مربی آزمایشگاه :اسم این سلول هسته دار  لنفوسیت است . لنفوسیت ها هم جزء گلبول های سفید محسوب می شوند

توضیح

مربی: اجازه بدهید یه توضیح کوچولو بدهم. درخون یک شخص نرمال ممکن است  ۵ نوع گلبول سفید یافت شود. بزرگترین سلول درجریان خون انسان منوسیت است .

نوتروفیل ها , لنفوسیت ها بیشترین درصد گلبول سفید خون را دارا هستند,

منوسیت ها, بازوفیل ها وائوزینوفیل ها کمترین درصد گلبول سفید خون را تشکیل میدهند. منوسیت ها یک هسته لوبیائی شکل دارند. مثل این سلول

اینجا  سمت راست زیر لنفوسیت

سیتوپلاسم منوسیت ها زیاد وآبی روشن است .

بازوفیل ها

بازوفیل ها: هسته  این سلول  چند قسمتی است. ویژگی مهم این سلول وجود دانه های نسبتا زیاد سیاه رنگ  در داخل سیتوپلاسم سلول که این دانه هاحتی  روی هسته سلول را پوشانده اند. بطوریکه هسته سلول به سختی دیده می شود.سلول بازوفیل را اینجا ببینید

دانه های داخل سیتوپلاسم بازوفیل ها حاوی ماده هیستامین هستند. که نقش مهمی در واکنشهای آ لرژیک  دارند.

بازوفیل

 


ائوزینوفیل

ائوزینوفیل ها:این سلول یک هسته دو قسمتی دارد. در سیتوپلاسم این سلول دانه های فراوان نارنجی درشت دیده می شود . که مهم ترین مشخصه این سلول است . البته دانه ها روی هسته را نمی پوشانند. اینجا   راکلیک کنید

ائوزینوفیل

دانش آموز : آقا من این گسترش را از خون خودم تهیه کرده ام. من از این نوع سلول (ائوزینوفیل) چند تا ئی در زیرمیکروسکوپ دیدم . آقا

دانش آموز : تعداد طبیعی ائوزینوفیلها در خون چگونه است. بالا رفتن آنها درخون چه بیماری نشان رامیدهد؟

مربی آزمایشگاه : ائوزینوفیل ها دربعضی از بیماری انگلی (بیماری کرمی) وبیماری های حساسیتی در خون افزایش می یابد. تعداد طبیعی ائوزینوفیل هادر خون (5-1) در صد گلبول های سفید خون را تشکیل میدهد.

دانش آموز :اتفاقا آقا من حساسیت فصلی دارم .اواسط فروردین که میشه با گرده افشانی  درختان عطسه هایم همراه با آبریزش از بینی شروع میشه امسال هنوز داروی ضد حساسیت مصرف نکرده ام.

آقا اگر میشه در رابطه با طریقه شمارش وتعیین درصد گلبول های سفید خون توضیح دهید. وبرایم مشخص کنید  مخصوصا تعداد ائو زینوفیل های  خونم بر روی لام گسترش خونی ام چند در صد است . می خواهم بدانم آیا تعدادش نرمال است؟

مربی آزمایشگاه : این کار را در جلسه دیگر دنبال خواهیم کرد .

پس تا آن زمان بدرود.

دانش آموزان : آقا خدا قوت, تشکر

پدید آورنده:   آموزشیار آزمایشگاه

آزمایشگاه خون شناسی دانش آموزی   سلام گویچه قرمز

          
تاریخ ارسال: دوشنبه 29 فروردین‌ماه سال 1384 ساعت 15:55 | نویسنده: آزمایشگاه سلام گویچه قرمز | چاپ مطلب 2 نظر

چشم آقا, مشتاقم بدانم.نوتروفیل- لنفوسیت-ائو زینوفیل- بازوفیل و..


چشم آقا
, مشتاقم بدانم.

 

دانش آموز :  آقا اجازه؟

یادتان هست؟ درجلسه قبل قول دادید لام خونی مرا مورد بررسی میکروسکپی قرار دهید.

و برایم مشخص کنید که تعداد  ائوزینوفیل های خونم چند درصد است؟

من روی لام خونی ام یک قطره روغن سدر(روغن ایمرسیون )

چکاندم و آنرا زیر میکروسکوپ آماده گذاشته ام . البته عدسی شیئ میکروسکوپ را با درشت نمائی( X 100 ) انتخاب کرده ام.

مربی: آفرین ! آفرین ! بچه یادتان باشد روغن ایمرسیون فقط برای عدسی   میکروسکوپ  X100بکار میرود.

دانش آموز :  چشم آقا, مشتاقم بدانم.   لطفا توضیح دهید

مربی : بچه ها  حالا میکروسکوپ را تنظیم کردم . لطفا شما توضیح دهید  در این میدان میکروسکوپ چند تا گلبول سفید می بینید؟ نوع آنها را هم مشخص کنید؟

دانش آموز : در این میدان  میکروسکوپی آقا  دوعدد نوتروفیل داریم البته (در سمت چپ ). آقا چون هسته آنها چند قسمتی  است و تکه های هسته به وسیله رشته نازکی بهم اتصال دارند.

دو عدد مونوسیت داریم ( یکی درمرکز دیگری در سمت راست ) چون این دوسلول  بزرگ اند و هسته آنها بزرگ و لوبیائی شکل است.

 اولین میدان میکروسکوپی  :  شما اینجا  را کلیک کنید

و یک عدد لنفوسیت داریم , درسمت راست آن بالا , بالا ی  میدان. با هسته گرد وپررنگ, بطوریکه هسته حدود 90 درصد سیتوپلاسم را پر کرده است  .

  تفکیک گلبول های سفید در میدان اول

نوتروفیل

2

 

لنفوسیت

1

 

مونوسیت

2

 

ائو زینوفیل

0

 

بازوفیل

0

 

جمع

5

 

 نتیجه میدان نخست

مربی  آزمایشگاه : خوب در این میدان میکروسکپی چی طور؟

 دومین میدان میکروسکوپی  :  شما اینجا  را کلیک کنید

دانش آموز : آقا در این میدان دو عدد نوتروفیل داریم البته در پائین سمت چپ . و

یک عدد لنفوسیت در بالای میدان.آقا

دانش آموز : درست بود؟ آقا       

   تفکیک گلبول های سفید در میدان دوم

نوتروفیل

2

 

لنفوسیت

۱

 

مونوسیت

۰

 

ائو زینوفیل

0

 

بازوفیل

0

 

جمع

۳

 

نتیجه میدان دوم

 درست بود؟ آقا

مربی  آزمایشگاه : عالی بود, خوب حالا در این میدان میکروسکپی ؟

دانش آموز : آقا در این میدان سه تا گلبول سفید داریم. یکی درسمت چپ فکر کنم نوتروفیل باشد وسطی لنفوسیت است , دیگه .آقا سلول سمت راستی , سمت راستی , سمت...آقا , انگار باید خودتان زحمتش را بکشید

مربی  آزمایشگاه : درست است. سلول وسطی لنفوسیت است . هسته گرد با کروماتین متراکم وفشرده , هسته پر رنگ در ضمن هسته تمام سیتوپلاسم را پر کرده است. سلول سمت چپی نوتروفیل است . حالا در باره سلول سمت راست,هسته این سلول دو لوب دارد . لوب ها توسط یک رشته باریک کروماتین به هم متصل شده اند.

دانش آموز :آقا من بگم؟ آقا من بگم؟ آقا ائوزینوفیل نیست ؟ آخه داخل سیتوپلاسم این سلول پرازدانه های نارنجی است وهسته دو لبه هم دارد, آقا .
                       اینها با تعریف ائوزینوفیل بخوبی مطابقت دارد.

مربی آزمایشگاه : دقیقا صحیح است. پس آفرین بر شما

 

 تفکیک گلبول های سفید در میدان سوم

نوتروفیل

۱

 

لنفوسیت

1

 

مونوسیت

0

 

ائو زینوفیل

1

 

بازوفیل

0

 

جمع

۳

 

خوب حالا در این میدان میکروسکپی ؟

دانش آموز : آقا, خیلی واضح است. دو تا گلبول سفید , داریم که هر دو ائوزینوفیل اند.

مربی:  صحیح , حالا یک نفر فرمول تفکیکی گلبول های سفید این چهار میدان را بنویسد.

   تفکیک گلبول های سفید
 درسه
میدان میکروسکپی 

نوتروفیل

7

 

لنفوسیت

6

 

مونوسیت

2

 

ائو زینوفیل

3

 

بازوفیل

0

 

جمع

18

 

نیم ساعت بعد…

دانش آموز: آقا تا اینجا یکصد عدد گلبول سفید را مورد شناسائی  وتفکیک قرار دادیم.

 در صد تفکیک گلبول های سفید

نوتروفیل

56

 

لنفوسیت

31

 

مونوسیت

4

 

ائو زینوفیل

9

 

بازوفیل

0

 

جمع

100

 

مربی  آزمایشگاه: بسیار خوب  باید بدانید عین این کارهمه روزه در آزمایشگاههای تشخیص طبی با نام اختصاری(دیفDIFF ) به نام شمارش افتراقی گلبول های سفید , توسط کاردان ها وکار شناسان محترم آزمایشگاه  ها انجام می شود.

شمارش افتراقی گلبول های سفید خون در یک شخص بالغ نرمال به قرار ذیل است

در صد تفکیک گلبول های سفید

نوتروفیل

60

 

لنفوسیت

32

 

مونوسیت

5

 

ائو زینوفیل

3

 

بازوفیل

0

 

جمع

100

 

دانش آموز :  آقا اجازه؟: مقایسه  فرمول خونی من با فرمول نرمال فوق نتیجه می گیریم تعداد ائوزینوفیل خون من زیادتر از نرمال است.

مربی  آزمایشگاه : درست است . علتش می تواند مربوط به بیماری حساسیت فصلی شما باشد . نگران نباش.

دانش آموز :  آقا اجازه؟ درداخل هر دو فرمول فوق سر گلبول بازوفیل بیچاره بی کلاه است.این طور نیست آقا؟

مربی  آزمایشگاه : همین طوره . در خون یک فرد نرمال تعداد بازوفیل می تواند بین صفر تا نهایتا یک در صد باشد. پس تعجبی ندارد اگردر شمارش یکصد عدد گلبول سفید یک شخص نرمال حتی یک عدد بازوفیل هم  د یده نشود.

پدید آورنده:  آموزشیار آزمایشگاه

صفحه اول

زوایای پنهان

دانش آموز : آقا این مطالب برایمان بسیار جالب و آموزنده است .....  

آموزشیار آزمایشگاه : از شما چه پنهان بعد از گذشت  سال ها کار وتلاش در این زمینه , حالا من هم مثل شما فکر می کنم .
و دقیقا همین احساس شما را دارم....
 
آ مثل آزمایشگاه خون شناسی


تهیه کننده :   آموزشیار آزمایشگاه

 

تاریخ ارسال: چهارشنبه 24 فروردین‌ماه سال 1384 ساعت 13:59 | نویسنده: آزمایشگاه سلام گویچه قرمز | چاپ مطلب 1 نظر

فوت کوزه گری - روش اندازه گیری هما توکریت خون (Hematocrit ( Hct

هان ! هان ! عباس آقا برای گرفتن نمونه خون از نوک انگشتش.

خون شناسیی ,  هماتولوژی ,  هماتولوژی عملی ,  خون شناسی عملی ,  روشهای آزمایشگاهی خون شناسی ,  روشهای آزمایشگاهی هماتولوژی   , رنگ آمیزی  HCT , , رده گرانولوسیت ها

سوال : آیا این لوله های موئینه بدون ماده  ضد انعقاد هستند؟ 
جواب : بلی                           
سوال :  چرا؟

جواببه دلیل وجود نوار آبی بالای این لوله ها  

 آفرین   


نمایش دستگاه سانتریفیوژ میکروهماتوکریت و
 لوله های موئینه ساده : 

روش علمی , عملی اندازه گیری هما توکریت خون  Hematocrit) Hct)

مربی آزمایشگاه : خب بچه ها خدا قوت , حالا یه نفر مطالب امروز را خلاصه وجمع بندی کند.

دانش آموزان: آقا من ؟ آقا من بگم ...آقا من چطور

مربی آزمایشگاه : شما بفر مائید.

دانش آموز: آقا بحث امروزما در رابطه با آزمایش هماتوکریت بود.

 اندازه گیری حجم متراکم گویچه های قرمزخون را هماتوکریت گویند , ساده ترین راه برای تشخیص کم خونی یا (آنمی ) اندازه گیری مقدار هماتوکریت خون است .

وسایل ولوازم مورد نیازکه باید قبل از شروع کار آماده باشند: لوازم  اندازه گیری هماتوکریت

ا- دستگاه سانتریفیوژمیکروهماتوکریت 2-لوله های موئینه(کاپیلری) با حلقه قرمز

3- خمیر مخصوص 4 – لا نست  5 - پنبه 6 -الکل 7-خط کش مخصوص  

8- دیگه, دیگه, هان ,هان عباس آقا برای گرفتن نمونه خون از نوک انگشتش.

-  خنده دانش آموزان

 مربی آزمایشگاه : خب این جلسه که هیچ جلسه بعد ی هر کس باید از دوستش یک

نمونه خون بگیرد وکار را دنبال کند . تنها عباس آقا از دادن نمونه معاف است.

دانش آموز: خون گیری از نوک انگشت  انجام شد . ابتدا نوک انگشت را توسط پنبه آغشته به الکل ضد عفونی میکنیم . بعد توسط یک ضربه لا نست نوک انگشت را سوراخ کرده, خون جریان پیدا میکند قطره اول خون راحذف می کنیم . لوله موئینه را روی خون نوک انگشت گذاشته تا دو سوم لوله موئینه از خون پرشود حالا طرف دیگر لوله را توسط انگشت نشانه می بندیم  تا خون از لوله خارج نشود نوک لوله موئینه را با چند بارفرو بردن در داخل خمیر مخصوص مسدود می کنیم. چکیده مطلب را در 1 *  2  * 3  *  4 

لوله موئینه را در دستگا ه سانتریفیوژ طوری قرار می دهیم که نوک بسته شده لوله به طرف خارج روی واشر لاستیکی دستگاه وسر باز لوله بطرف داخل دستگاه قرار گیرد. صفحه محافظ دستگاه را می بندیم  دستگاه راروشن می کنیم  تایمردستگاه رابرای مدت پنج دقیقه کوک می کنیم .

وقتی دستگاه کاملا از حرکت ایستاد , لوله موئینه را از آن خارج می کنیم . حالاخون داخل لوله موئینه به سه قسمت تقسیم شده است .ا- گویچه های قرمز متراکم 2- یک لایه خیلی نازک سفید رنگ به نام بافی کت شامل گویچه های سفید وپلاکت ها 3 - پلاسمای خون

لوله موئینه را روی خط کش مخصوص قرار داده با حرکت لوله روی خط کش وضعیتی را به وجود می آوریم که فصل مشترک بین خمیر وخون روی عدد صفر  و آخرین سطح پلاسما روی عدد صد قرار گیرد حالا عددی که طول ستون گویچه های قرمز رانشان می دهد هماتوکریت شخص میباشد چکیده مطالب اینجاست روی اعداد کلیک کنید  1 *  2  * 3  *  4

که این عدد به در صد گزارش می شود . به طور مثال ۴۹%

باید مواظب باشیم .لایه نازک بافی کت را جزء هماتوکریت انداره گیری نکنیم.

درضمن لوله های موئینه حاوی ماده ضد انعقاد دارای نوار قرمز می باشند.
ماده ضد انعقاد  این لوله های موئینه هپارین است

اشکالی ندارد

امانت داری و اخلاق مداری
استفاده ازمطالب این وبلاگ با ذکر آدرس منبع

 http://redcell.blogsky.com

اشکالی ندارد

  

فوت کوزه گری

به قلم : آموزشیار آزمایشگاه

دانش آموز:آقا اجازه؟ شمارش افتراقی گلبول های سفید خون یا

تعیین در صد انواع گلبول های سفید  خون هم فوت و فن کوزه گری دارد؟.

مربی آزمایشگاه : هر کاری فوت وفن خاص خودش را دارد.  این فوت وفن ها با مطالعه وکارآموزی

زیرنظراستاداهل فن براثرتمرین به مرورحاصل می شود.

مربی:هدف آموزشی اول این بود که شما یک گسترش خونی خوب تهیه کنید. گسترش خونی را ثابت و رنگ آمیزی کنید  که همه شما در این کار موفق بودید.

هدف آموزشی دوم  شناسایی انواع گویچه های سفید, شناسایی گویچه های  قرمز که در این کار هم موفقیت حاصل گردید

حتی تعیین درصد انواع گلبول های سفید توسط شما انجام شد که برایم جالب و دور از انتظار بود.

حالا هم فوت کوزه گری ...

شروع عمل شمارش باید بعد از قسمت نازک وپر مانند سر گسترش خونی آغاز شود.

حرکت لام در زیر عدسی شیئX100  میکروسکوپ  مهم است, که به ترتیب

به شکل رفت وبرگشتی در عرض لام یا حرکت پلکانی, یا حرکت لام به شکل زیگزاکی زیر عدسی شیئ میکروسکوپ انجام می شود.

دانش آموز : آقااجازه؟ افزایش درصد ائوزینوفیل ها درخون می تواند دلیلی برابتلا  فرد به بیماریهای کرمی  یا بیماریهای حساسیتی و باشد. آقا. در مورد افزایش در صد نوتروفیلهای خون چطور؟.

مربی : افزایش در صد نوتروفیلهای خون را نوتروفیلی گویند ودر بیماریهائی همچون پاندیسیت حاد  , پنومونی (سینه پهلو), مننژیت چرکی , سپتیسمی میکروبی , دیفتری ,تب های روماتیسمی... نوتروفیلی دیده می شود.

دانش آموز : آقا در مورد افزایش در صد مونوسیت های خون چطور؟

مربی : افزایش در صد مونوسیت های خون را مونوسیتوز نامیده می شود ودربیماریهای توبرکولوزیس ( بیماری سل)  بروسلوز (بیماری تب مالت) سیفلیس , تیفوس , مالاریا ,عفونتهای قارچی , وغیره  دیده میشود.

مربی: افزایش در صد لنفوسیت های خون لنفوسیتوزنامیده می شود و دربیماریهائی همچون سیاه سرفه,سرخک, اوریون , آبله مرغان, هپاتیت, سل, سیفلیس , حصبه , تب مالت... دیده میشود.

دانش آموز :آقا اجازه من مطالب را جمع بندی کنم ؟

مربی: آزمایشگاه : بفرمائید.

دانش آموز : آقا اجازه راستی هیچ ذکر خیری از پلاکتهای( plt ) خون نشد.

مربی: آفرین حواستان خوب جمع است/

مربی: پلاکتها دراصل قطعات جدا شده از سیتوپلاسم سلولهای بزرگی بنام مگاکاریوسیت درمغز استخوان می باشند. که بعد به جریان خون راه می بابند.

پلاکتها کوچک اند , قطری حدود یک تا چهار میکرون دارند.

 یادآوری:(قطرگویچه های قرمز8-7میکرون است) پلاکتها هم هسته ندارند در فرایند انعقاد خون نقش مهمی دارند.تعداد نرمال پلاکتها حدود300000- 150000هزار عدد در میلی متر مکعب خون

دانش آموز : آقا میشه شکل ماهشون را زیارت کنیم؟

بعله (PLATELET( plt را کلیک کنید

نمایش  پلاکت ها در گسترش خون رنگ آمیزی شده با عدسی ۱۰۰ میکروسکوپ

دانش آموز : آقا اجازه: حالا دیگه وقت چیه ؟ وقت جمع بند یه

دانش آموز : تعیین شمارش افتراقی گلبول های سفید خون کاری بس مهم است .

زیرا ما را در راه تشخیص بیماری ها چراغی فروزان است. آقا.

- خنده دانش آموزان - خدا نگهدار آقا خدا نگهدار

صفحه نخست

 

http://www.redcell.blogsky.com 

 بهار زیبا ی سال 1384

  
تاریخ ارسال: دوشنبه 22 فروردین‌ماه سال 1384 ساعت 14:01 | نویسنده: آزمایشگاه سلام گویچه قرمز | چاپ مطلب 4 نظر